W kwietniu 2001 roku odbyła się w Waszyngtonie 11. już The e-learning Conference & Expo. Podczas tego spotkania, E-learning Magazine, przeprowadził ankietę wśród uczestników konferencji na temat zastosowania zdalnego nauczania w ich własnych organizacjach. Respondentami byli zarówno pracownicy korporacji, jak i administracji państwowej oraz wyższych uczelni (w liczbie jedynie 12%). Ponieważ respondenci odpowiadali na pytania wielokrotnego wyboru, ogólna suma wyników jest wyższa niż 100%.

Z ankiety wynika, że przewagą e-learning'u nad tradycyjnymi formami nauczania jest przede wszystkim jego dostępność, tak w czasie, jak i w przestrzeni (79%), a nadto niższe koszty nauczania (59%) oraz możliwość dostosowania tempa nauki do indywidualnych potrzeb uczestnika, czyli tzw. "self-paced learning" (59%). Największym problemem zaś są brak łącza internetowego (53%), opór przed wprowadzaniem nowych technologii (51%) oraz brak poczucia interakcji z innymi uczestnikami kursu (39%).

W przypadku szkoleń korporacyjnych zawartość merytoryczna materiałów tworzona jest zwykle wewnątrz organizacji (58%). Przy czym wykorzystuje się stworzony wcześniej materiał szkoleniowy (49%) lub dokonuje kombinacji istniejącego materiału z zamówionym materiałem w innych firmach (48%).

Podstawową formatem dostarczania szkoleń zdalnych w organizacjach jest format dokumentów HTML udostępnianych przez Internet (63%) i przez intranet (47%). Innymi wymienionymi formami były prezentacje oraz telekonferencji.

Wykorzystanie technologii e-learningowej w firmach służy przede wszystkim do nauki "miękkich umiejętności" tzw. "soft skills" (42%) oraz nauki oprogramowania.

Skuteczności e-learning'u w organizacjach mierzy się - zdaniem respondentów - przede wszystkim w oparciu o wrażeniach przeszkolonych pracowników (72%), realnej poprawie efektywności ich pracy (46%) oraz liczbę pracowników danej firmy, która decyduje się wziąć udział w kursie online.

Osobą lub osobami, które są odpowiedzialne za wdrażanie zdalnego nauczania w organizacjach jest zazwyczaj rada nadzorcza lub dyrektor, czyli osoby na najwyższych kierowniczych stanowiskach (66%), kierownictwo IT (51%) oraz zarządzający zasobami ludzkimi (46%). Wydatki na te cele zatwierdza również rada nadzorcza lub dyrektor (64%), kierownictwo IT (21%) oraz zarządzający zasobami ludzkimi (24%). Ciekawe są różnice między wynikami w odpowiedziach respondentów z sektora szkolnictwa wyższego a pozostałymi. Jedynie identyfikacja zalet zdalnego nauczania pokrywa się z ogólną statystyką.

Podstawowymi przeszkodami dla wprowadzania zdalnych form nauczania w szkolnictwie wyższym są przede wszystkim opór wprowadzaniem nowych technologii (63%), a dopiero potem trudności związane z łączami internetowymi (44%) oraz brakiem poczucia interakcji z innymi uczestnikami kursu (39%). Ciekawostką jest to, że zdaniem przedstawicieli uczelni, materiały kursów online w znakomitej większości tworzone są na samych uczelniach(65%), które z rzadka jedynie zamawiają materiały u innych producentów.

Podstawowym celem uczelni jest kształcenie w zakresie przedmiotów uniwersyteckich i politechnicznych (93%), na edukację dodatkowych tzw. umiejętności miękkich przeznaczają one jedynie 22% swojego zaangażowania.

Opinie o przydatności rozwiązań e-learningowych na uczelni oparte są przede wszystkim na opiniach samych pracowników nauki (69%), a także na liczbie nauczycieli akademickich stosujących tę formę nauczania (42%). Podobnie, jak inwestycjach przypadku korporacji, decyzje o inwestycjach i zastosowaniu zdalnego nauczania podejmuje głównie lub rada uczelni oraz osoby odpowiedzialne za informatyzację organizacji.

Omawiane ankieta rzecz jasna dotyczy rynku amerykańskiego. Mimo to warto wziąć pod uwagę jej wyniki, myśląc o wdrażaniu zdalnego nauczania w firmach i uczelniach polskich.

Pragnę na koniec nadmienić, iż w obecnym roku odbyła się 12. edycja The e-learning 2002 Conference & Expo. Miejmy zatem nadzieję na publikację podobnie ciekawych materiałów. (Marcin Wojewódzki vel Mawik)